ÇFARË ËSHTË PERIMENOPAUZA?

Perimenopauza, e quajtur edhe “tranzicioni i menopauzës”, i referohet kohës gjatë së cilës trupi juaj bën kalimin natyror në menopauzë. Menopauza përkufizohet si momenti kur periodat tuaja janë ndërprerë për 12 muaj. Mesatarisht, perimenopauza fillon në mesin e të 40-tave dhe zgjat rreth katër vjet. Megjithatë, mund të fillojë më herët ose më vonë dhe të zgjasë shumë më gjatë – ndonjëherë edhe mbi një dekadë.

Luhatjet hormonale që lidhen me tranzicionin e menopauzës mund të shkaktojnë një sërë simptomash, nga reduktimi i dëshirës seksuale deri te ndezjet e nxehta.

Simptomat

Në kundërshtim me besimin popullor, jo të gjithë përjetojnë simptoma negative gjatë perimenopauzës. Disa njerëz bëhen të vetëdijshëm se po hyjnë në menopauzë vetëm kur cikli i tyre menstrual ndalet përgjithmonë.

Megjithatë, për shumë njerëz, ndryshimi i niveleve të estrogjenit gjatë tranzicionit të menopauzës mund të çojë në një sërë simptomash, të tilla si:

• Ndryshimet menstruale, të tilla si perioda të çrregullta, cikle të rënda ose njolla kafe
• Ndryshimet vaginale, duke përfshirë thatësinë, kruajrjen dhe dhimbjen
• Episode të papritura të nxehtësisë, djersitjes dhe skuqjes që zgjasin diku nga 30 sekonda deri në 10 minuta
• Çrregullime të gjumit, të tilla si pagjumësia dhe djersitja gjatë natës
• Libido e reduktuar
• Humbja e kontrollit të fshikëzës
• Shtim në peshë
• Ndryshimet në shpërndarjen e yndyrës
• Lëkurë të thatë
• Rritja e infeksioneve të traktit urinar (UTI)
• Dhimbje kyçesh
• Dhimbje muskulore
• Simptoma të shëndetit mendor, të tilla si luhatjet e humorit, ankthi, nervozizmi dhe depresioni
• Palpitacionet e zemrës
• Migrena

Shkaqet

Hormonet tona ndikojnë në shumë aspekte të shëndetit tonë fizik dhe mendor. Ndërsa hormonet tona luhaten, po ashtu luhaten edhe disponimi dhe simptomat fizike. Simptomat e paramenopauzës shkaktohen nga ndryshimet në nivelet e trupit tuaj të hormoneve të caktuara, veçanërisht estrogjenit.

Ndërsa rriteni, vezoret tuaja ndalojnë së prodhuari aq shumë estrogjen. Rritja dhe rënia e estrogjenit dhe progesteronit ndihmojnë në rregullimin e ciklit tuaj menstrual. Ata janë të përfshirë në mënyrë të ndërlikuar në prodhimin e hormonit stimulues të folikulit (FSH), i cili bën që vezët tuaja të rriten brenda vezoreve tuaja, dhe hormonit luteinizues (LH), i cili rritet pak para ovulacionit.

Kur estrogjeni juaj nuk rritet aq shumë, ju mund të mos ovuloni, gjë që mund t’ju bëjë të kapërceni një menstruacion. Kjo është arsyeja pse shenja e parë e perimenopauzës është shpesh mungesa e menstruacioneve ose cikle të çrregullta.

Diagnoza

Nuk ka asnjë mënyrë specifike për të diagnostikuar perimenopauzën, pasi nuk është një gjendje shëndetësore që kërkon gjithmonë trajtim. Në vend të kësaj, është pjesë e një tranzicioni natyror në fazën tuaj të ardhshme të jetës. Ju do të keni arritur menopauzën kur të ketë kaluar një vit nga periudha juaj e fundit menstruale (FMP).

Trajtimi i perimenopauzës

Nëse nuk keni simptoma të lidhura me perimenopauzën, mund të mos keni nevojë për trajtim. Megjithatë, mund të konsultoheni me mjekun për ndihmë për simptoma të padëshiruara, si thatësia vaginale dhe episodet e nxehtësisë.

Këtu janë disa nga opsionet e trajtimit për simptomat e perimenopauzës, duke përfshirë terapinë hormonale, medikamente të tjera, ndryshimet e stilit të jetesës dhe trajtimin e shëndetit mendor.

Terapia hormonale

Terapia hormonale, e njohur gjithashtu si terapi zëvendësuese hormonale (HRT), është një mënyrë e zakonshme për trajtimin e simptomave të paramenopauzës – veçanërisht thatësinë vaginale, ndezjet e nxehta, djersitjet gjatë natës, ndryshimet e humorit dhe dhimbjet e kyçeve. Ajo gjithashtu mund të ndihmojë në mbrojtjen kundër kockave, humbjen dhe zvogëlimin e mundësisë së kancerit të zorrës së trashë, që të dyja bëhen më të rrezikshme kur hyni në menopauzë.

HRT zakonisht përfshin marrjen e një forme sintetike të estrogjenit. Kjo mund të merret nëpërmjet pilulave, implanteve, xhelit ose sprajit. HRT e kombinuar gjithashtu përfshin marrjen e progestinës, një formë sintetike e progesteronit. Marrja e të dyjave në të njëjtën kohë mund të zvogëlojë rrezikun e kancerit të mitrës.

Medikamente të tjera

Përveç terapisë hormonale, mjeku mund të rekomandojë medikamente të tjera për të ndihmuar në trajtimin e çdo simptome të perimenopauzës. Këto mund të përfshijnë:

• Medikamente për trajtimin e episodeve të nxehtësisë, të tilla si frenuesit selektivë të rimarrjes së serotoninës (SSRIs), klonidina dhe Neurontin (gabapentin)
• Hidratues dhe lubrifikantë vaginalë pa recetë (OTC) për thatësi vaginale dhe dhimbje gjatë marrëdhënies seksuale
• Kontraceptivë oralë për periudhat e çrregullta
• Ndryshimet e stilit të jetesës

Përveç marrjes së ilaçeve, ka shumë ndryshime në stilin e jetës që mund t’ju ndihmojnë të lehtësoni çdo simptomë që përjetoni gjatë kalimit në menopauzë. Këto mund të përfshijnë:

• Ngrënia e një diete të pasur me kalcium
• Duke bërë rregullisht aktivitet fizik
• Pushim i mjaftueshëm
• Jogë dhe meditim
• Lidhja me një komunitet bashkëmoshatarësh mbështetës
• Lënia e duhanit
• Shmangia e pirjes së tepërt

Për të parandaluar dhe menaxhuar ndezjet e nxehta:

• Shmangni shkaktarët e zakonshëm, si ushqimet pikante, nxehtësia, kafeina, alkooli, duhani dhe pijet e nxehta
• Menaxhoni peshën tuaj
• Vishni veshje të lirshme dhe të rehatshme
• Flini në një ambient të freskët
• Merrni dushe të freskëta
• Menaxhoni nivelet tuaja të stresit

Trajtimi i shëndetit mendor

Perimenopauza shoqërohet me një sërë simptomash të shëndetit mendor, duke përfshirë luhatjet e humorit, ankthin dhe depresionin. Flisni me mjekun për opsionet të trajtimit, si terapia konjitive-sjellëse (CBT), ilaçet kundër depresionit ose të dyja.

Përmbledhje

Perimenopauza është kur trupi juaj bën kalimin natyral në menopauzë. Mesatarisht, ajo fillon në mesin e të 40-ave dhe zgjat rreth katër vjet, por kjo ndryshon shumë nga personi në person.

Luhatjet hormonale të lidhura me tranzicionin e menopauzës mund të shkaktojnë një sërë simptomash, nga reduktimi i dëshirës seksuale deri te episodet e enxehtësisë.

Ndonëse nuk është një gjendje shëndetësore që kërkon trajtim, flisni me mjekun për simptomat që ju shqetësojnë. Trajtimet për të ndihmuar me paramenopauzën mund të përfshijnë terapi hormonale, medikamente të tjera, ndryshime në stilin e jetës dhe trajtim të shëndetit mendor.

Burimi:Health /Përktheu për JoTabu.al: Anjela Hajdari