Hemorroidet, si t’i trajtojmë

Valdete Malaj, gastrohepatologe

“Ka disa mundësi efektive për të trajtuar hemorroidet. Shumë njerëz mund t’i lehtësojnë simptomat me trajtimet në shtëpi dhe ndryshimet në stilin e jetesës”.

Hemorroidet, të quajtura ndryshe edhe majasëlli,  janë venat e fryra në anus dhe rektum, të ngjashme me venat me variçe. Hemorroidet kanë një sërë shkaqesh. Ato mund të vijnë nga lodhja gjatë lëvizjeve të zorrëve ose nga presioni në rritje në këto vena gjatë shtatzënisë. Hemorroidet mund të zhvillohen brenda rektumit (hemorroidet e brendshme), ose mund të zhvillohen nën lëkurë rreth anusit (hemorroidet e jashtme).

Hemorroidet janë shumë të zakonshme. Gati tre në katër të rritur do të kenë hemorroide herë pas here. Ndonjëherë ato nuk shkaktojnë simptoma, por në raste të tjera shkaktojnë kruajtje, siklet dhe gjakderdhje. Herë pas here, mund të formohet mpiksje në hemorroide (trombozë hemorroide). Këto nuk janë të rrezikshme, por mund të jenë jashtëzakonisht të dhimbshme dhe nganjëherë duhet të drenazhohen. Për fat të mirë, ka disa mundësi efektive për të trajtuar hemorroidet. Shumë njerëz mund t’i lehtësojnë simptomat me trajtimet në shtëpi dhe ndryshimet në stilin e jetesës.

Simptomat

Shenjat dhe simptomat e hemorroideve mund të përfshijnë:

-Gjakderdhje gjatë lëvizjeve të zorrëve – mund të vëreni sasi të vogla të gjakut kur shkoni në tualet
-Kruajtje ose acarim në pjesën anale

-Dhembje ose parehati
-Ënjtje rreth anusit
-Një gungë pranë anusit, që mund të jetë e ndjeshme ose e dhimbshme (mund të jetë një trombozë hemorroide)

Simptomat e hemorroideve zakonisht varen nga vendndodhja

-Hemorroidet e brendshme. Këto lloj hemorroidesh qëndrojnë brenda rektumit. Zakonisht nuk mund t’i shihni apo ndjeni këto hemorroide dhe rrallëherë shkaktojnë siklet. Por lodhja ose acarimi, mund të dëmtojë një sipërfaqe të hemorroidit dhe të shkaktojë gjakrrjedhje.

-Hemorroidet e jashtme. Këto hemorroide ndodhen nën lëkurë rreth anusit. Kur irritohen, hemorroidet e jashtme mund të shkaktojnë kruajtje dhe gjakrrjedhje.

– Trombozë hemorroidesh. Ndonjëherë gjaku mund të grumbullohet në një hemorroid të jashtëm dhe të formojë një kokërr (thrombus) që mund të rezultojë në dhimbje të forta, ënjtje, inflamacion dhe gungë të fortë pranë anusit.

Shkaqet

Venat e fryra (hemorroidet) mund të zhvillohen nga presioni në rritje në rektumin e ulët për shkak të:

-Shtrëngimit gjatë lëvizjeve të zorrëve
-Qëndrimit ulur për periudha të gjata kohore në tualet
-Diarre kronike ose kapsllëk
-Obezitet
-Shtatzënisë
-Marrëdhënieve seksuale anale
-Dietë me fibër të ulët

Hemorroidet kanë më shumë gjasa të shfaqen kur plakeni sepse indet që mbështesin venat në rektum dhe anus mund të dobësohen dhe tendosen.

 

 Faktorët e rrezikut

Ndërsa vitet kalojnë, rritet edhe rreziku për zhvillimin e hemorroideve. Kjo për shkak se indet që mbështesin venat në rektum dhe anus, mund të dobësohen dhe të tendosen. Kjo ndodh edhe te gratë shtatzëna, sepse pesha e foshnjës ushtron presion në zonën anale.

Komplikimet

Komplikimet e hemorroideve janë shumë të rralla, por përfshijnë:
-Anemi. Rrallë, humbja kronike e gjakut nga hemorroidet mund të shkaktojë anemi, ku nuk ka mjaftueshëm qeliza të kuqe të shëndetshme të gjakut për të transportuar oksigjen në qeliza.
-Hemorroidet “e çuditshme”. Nëse furnizimi me gjak në një hemorroid të brendshëm ndërpritet, hemorroidet mund të “mbyten”, një shkak tjetër i dhimbjes ekstreme.

Parandalimi

Për të parandaluar hemorroidet dhe për të zvogëluar simptomat e tyre, ndiqni këto këshilla:

-Hani ushqime të pasura me fibra. Hani më shumë fruta, perime dhe kokrra të plota. Shtoni fibra në dietën tuaj ngadalë për të shmangur problemet me gazrat. Konsideroni shtesat e fibrave. Shumica e njerëzve nuk marrin sa duhet sasinë e rekomanduar të fibrave – 25 gramë në ditë për gratë dhe 38 gramë në ditë për meshkujt – në dietën e tyre. Studimet kanë treguar se shtesat e fibrave përmirësojnë simptomat e përgjithshme dhe gjakderdhjen nga hemorroide.
-Pini shumë lëngje. Pini gjashtë deri në tetë gota ujë dhe lëngje të tjera (jo alkool) çdo ditë.
-Nëse përdorni shtesat e fibrave, sigurohuni që të pini të paktën tetë gota ujë ose lëngje të tjera çdo ditë. Përndryshe, shtesat mund të shkaktojnë kapsllëk ose ta përkeqësojnë atë.

-Mos u tendosni. Përplasja dhe mbajtja e frymëmarrjes kur përpiqeni të kaloni një stol krijon presion më të madh te venat në rektumin e poshtëm.
-Shkoni në tualet sa më shpejt. Shkoni në tualet sapo të ndjeni stimulin, pa u sforcuar dhe shtyrë
-Ushtrimet fizike. Qëndroni aktiv për të ndihmuar në parandalimin e kapsllëkut dhe zvogëlimin e presionit në vena, të cilat mund të ndodhin gjatë periudhave të gjata të qëndrimit ulur. Ushtrimi gjithashtu mund t’ju ndihmojë të humbni peshën e tepërt që mund të kontribuojë në hemorroidet tuaja.

-Shmangni periudhat e gjata të uljes. Ulur shumë kohë, veçanërisht në tualet, mund të rrisë presionin mbi venat në anus.

Trajtimi në shtëpi dhe stili i jetesës
Ju shpesh mund të lehtësoni dhembjen, ënjtjen dhe inflamimin e hemorroideve me trajtime në shtëpi. Shpesh këto janë të vetmet trajtime të nevojshme.
– Hani ushqime të pasura me fibra. Hani më shumë fruta dhe perime. Shtoni ngadalë fibrat në dietën tuaj për të shmangur problemet me gazrat.
-Përdorni trajtimet e ditës. Aplikoni një krem për ​​hemorroidet që përmban hidrokortizone.                                                                                                                                   -Bëni rregullisht një banjë të ngrohtë. Vendoseni rregullisht zonën tuaj anale në ujë të ngrohtë 10-15 minuta, 2-3 herë në ditë. Një banjë ku të qëndroni ulur është ideale, dhe pjesa anale e zhytur në ujë të ngrohtë.
-Mbani zonën anale të pastër. Bëni dush çdo ditë për të pastruar lëkurën rreth anusit tuaj me butësi me ujë të ngrohtë. Shmangni pastrimin me alkool ose me parfum.
-Mos përdorni letër higjienike të thatë. Për të ndihmuar në pastrimin e zonës anale pas një lëvizjeje të zorrëve, përdorni pëlhurat me lagështi ose letër higjienike që nuk përmban parfum ose alkool.
-Aplikoni të ftohtin. Aplikoni pako akulli ose fasha të ftohta në anusin tuaj për të lehtësuar enjtjen.
-Merrni tretësira yndyrore të vitaminës E (për përdorim të jashtëm). Kjo mund të ndihmojë në qetësimin e dhembjeve dhe qetësimin e plagës. Atë mund të aplikoni në vendin ku janë të paraqitura, me anë të fashës apo pambukut. Ju mund të përdorni gjithashtu edhe medikamente orale acetaminophen (Tylenol, të tjerët), aspirina ose ibuprofeni (Advil, Motrin IB, të tjerë) për të ndihmuar në zbutjen e shqetësimit tuaj.

Takoni mjekun nëse nuk përmirësoheni gjatë një jave ose më shpejt, si dhe nëse keni dhimbje të forta ose gjakderdhje.

Medikamente
Mos përdorni një krem steroid për më shumë se një javë, përveç rastit kur e rekomandon mjeku.
Nëse një mpiksje e dhimbshme e gjakut (trombozë) është formuar brenda një hemorroidi, ju mund ta hiqni mpiksjen me një prerje dhe kullim të thjeshtë, gjë që mund të sjellë lehtësim të menjëhershëm. Kjo procedurë është më e efektshme nëse bëhet brenda 72 orëve nga zhvillimi i një koagulimi.

Diagnoza
Mjeku do të jetë në gjendje të evidentojë nëse keni hemorroidet e jashtme thjesht duke parë. Testet dhe procedurat për të diagnostikuar hemorroidet e brendshme mund të përfshijnë ekzaminimin e kanalit tuaj anësor dhe rektumit:
-Ekzaminimi dixhital. Gjatë një testi dixhital të zorrës së trashë, mjeku vendos dorashkat dhe fut gishtin e lubrifikuar në rektum. Testi mund t’i sugjerojë mjekut nëse testimi i mëtejshëm është i nevojshëm.
-Inspektimi vizual. Për shkak se hemorroidet e brendshme janë shpesh shumë të buta për t’u ndjerë gjatë një testi të zorrës së trashë, mjeku mund të shqyrtojë edhe pjesën e poshtme të zorrës së trashë me një anoskop, proktoskop ose sigmoidoskop.

 Kur duhet të shkoni te mjeku

Gjakderdhja gjatë lëvizjeve të zorrëve është shenja më e zakonshme e hemorroideve. Mjeku mund të bëjë një ekzaminim fizik dhe të kryejë teste të tjera për të konfirmuar hemorroidet dhe për të parandaluar kushte të cilat janë serioze.

Gjithashtu flisni me mjekun tuaj nëse ju e dini se keni hemorroide dhe ato shkaktojnë dhimbje, gjakrrjedhje, ose nuk përmirësohen me mjetet që përdorni në shtëpi.

Mos supozoni se gjakderdhja e zorrës së trashë është vetëm për shkak të hemorroideve, veçanërisht nëse jeni mbi 40 vjeç. Gjakderdhja rektale (anale) mund të ndodhë me sëmundje të tjera, duke përfshirë kancerin anal. Nëse keni gjakderdhje e cila shoqërohet me një ndryshim të dukshëm në zakonet e zorrëve, konsultohuni me mjekun tuaj. Kërkoni kujdesin e urgjencës nëse përjetoni sasi të mëdha të gjakderdhjes së zorrës së trashë, dhembje të forta të kokës, marramendje ose lodhje./ JoTabu.al